Niektóre z obiektów zabytkowych - warte zobaczenia:

FORTY

Fort I "Salis Soglio" usytuowany na skraju miejscowości Siedliska zbudowany w latach 1882-86. W początkowych planach zakładano, że będzie to fort pancerny, jednak z powodu dużych kosztów wycofano się z tego pomysłu. Ostatecznie został on wykonany jako fort artyleryjski, jednowałowy stały.

Fortyfikacja nazwana została imieniem Gen. Salisa Saglio, szwajcara w służbie Austro Węgier, który w latach 1871 - 1875 był Dyrektorem Budowy Umocnień Fortyfikacyjnych Twierdzy oraz jej konstruktorem. Był on głównym punktem oporu tzw. VI - wschodniego odcinka obrony i z fortami pomocniczymi tworzył tzw. Siedliska Grupę Warowną. To z tego właśnie kierunku przyszło główne uderzenie wojsk rosyjskich zwłaszcza, że w pobliżu fortu przebiegała droga łącząca Przemyśl z z Lwowem.

Uzbrojenie fortu stanowiło: 6 armat kal.150 mm wz.61 ,12 armat 150 mm wz.59 ,4 moździerze kal.240 mm a załogę stanowiło według różnych źródeł od 400 do 520 żołnierzy i 8 do 15 oficerów.

 

Fort XV "Borek" - ostatni fort w zewnętrznym pierścieniu obronnym Twierdzy Przemyśl. Jednocześnie jest to fort, który spina i zamyka tym samym cały pierścień obronny opasujący miasto a liczący w obwodzie ok. 45km. Sąsiaduje on bezpośrednio z fortem I Salis Soglio. Fort XV Borek był fortem pancernym, wybudowanym ok 1890 r. położonym na wzgórzu 200 m n.p.m. Podlegała mu jedna działobitnia usytuowana w pobliżu fortu (XVa). Fort zniszczony w ok. 50%. Na szczególną uwagę zasługują zachowane dwukondygnacyjne koszary ze ścianami ceglanymi i stropami stalowo betonowymi, a także brama wjazdowa do fortu z ceglanymi murami oporowymi.

 

 


Zespół pałacowo – parkowy w Gminie Medyka

Zespół Parkowo - Pałacowy zlokalizowany w północno - wschodniej części miejscowości Medyka został wzniesiony pod koniec XVIII przez Antoniego Lubomirskiego, na terenie zespołu zamkowego. W skład terenu działki wchodzi rozlewisko wodne 10,14 ha. Cały zespół parkowo – pałacowy został wpisany do rejestru zabytków.

 

 

W planach zagospodarowania całość tego historycznego zespołu urbanistycznego położona jest w ścisłej strefie ochrony konserwatorskiej, której podlega zarówno układ urbanistyczny jak i poszczególne obiekty zabytkowe. Budynki będące w kompleksie pałacowo-parkowym użytkowane wcześniej przez Gospodarstwo Rolne w Medyce są przedmiotem projektu pt. „Kompleksowa odbudowa zespołu pałacowo-parkowego oraz urządzenie infrastruktury sportowo rekreacyjnej i kulturalnej w Medyce” zrealizowanego w ramach działania 7.2 RPO WP jako teren popegeerowski pozostały po likwidacji PGR-u jako ostatnim użytkowniku tego kompleksu. Do budynków tych należy zabytkowy budynek oficyny dworskiej o powierzchni 492 m2, budynek gospodarczy 161 m2 oraz budynek byłego przedszkola 166 m2. . W planie rewitalizacji Gminy Medyka kompleks ten został uznany za szczególnie wymagający rewitalizacji i nadania mu nowych funkcji gwarantujących jego rozwój. W budynku oficyny dworskiej znajdują się obecnie: sala pamięci historycznej, sala widowiskowa, biblioteka oraz sale wystawowe. W ramach tego projektu został zagospodarowany budynek byłego przedszkola. Po jego adaptacji została ulokowana tu siedziba Centrum Informacji Turystycznej. 


 

Kościoły

 Leszno

W miejscowości Leszno znajduje się Kościół pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny (dawna cerkiew grecko-katolicka) wybudowana w 1777 r. Główną część stanowi nawa, przy niej znacznie niższe prezbiteriumbabiniec. Nawa jest w dolnej części czworoboczna, w górnej ośmioboczna, z cebulastym, ośmiobocznym hełmem. We wschodnim masywie nawy kryłosy (miejsca po obu stronach ikonostasu przeznaczone dla chórzystów i psalmistów). Oryginalny ikonostas został przeniesiony do Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku i umieszczony w cerkwi z Grąziowej. Wzdłuż ścian biegnie szeroki, niski okap, tworzący podcienia. Drewniany kościół posiada prezbiterium zamknięte trójbocznie, ze sklepieniem kolebkowym wewnątrz. Dach nad prezbiterium kalenicowy, pięciopołaciowy z kalenicą poniżej okapu dachu nawy.

 

Na przełomie lat 80-tych i 90-tych XX w. dokonano renowacji świątyni, zastępując gontowe pokrycie dachu blachą miedzianą i zakrywając polichromię we wnętrzu boazerią. Przy poszerzaniu wejścia wymieniono też stare nadproże z datą budowy kościoła. Pomimo poważnej wymiany elementów w trakcie remontów, kościół należy do najcenniejszych zabytków architektury na terenie Polski.

Kolejnym cennym zabytkiem na terenie miejscowości Leszno jest drewniana kaplica greckokatolicka pw. Trójcy Świętej z 1857 r., stojąca przy polnej drodze za wsią, ok. 200 metrów na pn. od Kościoła. Opuszczona po 1947 r. została wyremontowana i rozbudowana w latach 1991-1993. Obecnie służy jako greckokatolicka cerkiew parafialna. Kaplica ma konstrukcję dwubryłową; nawaprezbiterium o jednakowej szerokości przykryte blaszanym dachem o jednej kalenicy. Na środku kalenicy znajduje się wieżyczka na sygnaturkę. Przed nawą węższy i niższy przedsionek a przed nim obszerne zadaszenie chroniące przed deszczem. Podwaliny cerkwi osłonięte szerokim ochronnym okapem z blachy.

 

 

Medyka

Kościół parafialny pw. św. Piotra i Pawła zbudowany w 1607 r. Gruntownie przebudowany w 1850 r. (wnętrze z jednonawowego przekształcono na trójnawowe, wykonano pozorne sklepienie kolebkowe, przy prezbiterium od pd. wzniesiono murowaną zakrystię, a po przeciwnej stronie, od pn. wzniesiono murowaną zakrystię, a po przeciwnej stronie, od pn., pomieszczenie analogiczne – kruchtę). W 1880 r zmodyfikowano znacznie bryłę poprzez „oderwanie” wieży od korpusu kościoła i ustawienie jej jako wolnostojącej dzwonnicy. Remontowany m. in. w latach 1900 i 1955.

 

 

 

Torki

Kościół rzymskokatolicki w Torkach (dawna cerkiew grekokatolicka) wzniesiony w latach 1926-1937. Murowany z cegły, częściowo tynkowana(tambur kopuły), założony w rzucie krzyża, prezbiterium zamknięte trójboczne, na skrzyżowaniu naw ośmioboczny tambur, przykryty ośmioboczną kopułą zwieńczoną latarnią. Po obu stronach prezbiterium symetryczne przybudówki mieszczące zakrystię i składzik. Poprzeczna nawa świątyni po obydwu stronach zamknięta trójbocznie tworzy rodzaj kaplic, które przykryte są dachami wielospadowymi. Wejście główne zaakcentowane kolumnowym portykiem. Fasada ujęta w dwa potężne filary podtrzymujące wygięte gzymsowanie szczytu. Do nawy podłużne po obu jej stronach przylegają podcienia, otwarte półkoliście zamkniętymi arkadami.

Wnętrze jednoprzestrzenne. Z wyposażenia wnętrza zachował się konfesjonał, mensa ołtarzowa, boczne ławki (przeniesione z kościoła w Wyszatycach), dwa feretrony tablice pamiątkowe fundatorów świątyni oraz tablica upamiętniająca 300-lecie chrztu Rusi.

Obecnie istniejąca świątynia wybudowana została w miejscu XVII-wiecznej drewnianej cerkwi. Prace rozpoczęto w 1926 roku i trwały przez szereg lat, aż do 1937 roku. Po II wojnie światowej użytkowany jako kościół rzymskokatolicki. Samodzielna rzymskokatolicka parafia w Torkach została erygowana przez ks. Bp Ignacego Tokarczuka w 1967r. której terytorium wydzielono z parafii w Medyce.

Świątynia łączy w sobie cechy tradycyjnego budownictwa cerkiewnego z przełomu XIX i XX wieku oraz eklektyczny charakter wystroju i detalu architektonicznego, należy do największych i najcenniejszych obiektów sakralnych z okresu dwudziestolecia międzywojennego w okolicach Przemyśla.

 

 

Jaksmanice

W Miejscowości Jaksmanice znajduje się zabytkowy zespół kościelno-cmentarny.

Dawniej zespół cerkiewny, a obecnie kościelny został wpisany do rejestru zabytków 9 marca 1994 r. Znajduje się on na wzniesieniu we wschodniej części wsi. W jego skład wchodzą:

Cerkiew (obecnie jest wykorzystywana jako kościół rzymskokatolicki) - powstała w 1901r. Jest budynkiem zbudowanym w kształcie krzyża, murowanym, z cegły i otynkowanym
z 3-bocznym zamkniętym prezbiterium. Nad babińcem, przecięciem nawy i transeptu oraz nad prezbiterium znajdują się wieńczące dach kopuły. Na podłodze znajduje się dawna posadzka terakotowa, ściany pokryte polichromią autorstwa Jończyka (z lat 70-tych XXw.). Balkon chóru ozdobiony skromną sztukaterią.

Drewniana dzwonnica, na rzucie kwadratu, oszalowana gontami, posadowiona na drewnianych podwalinach położonych na kamiennych głazach. Nakryta dachem
4-spadowym pokrytym gontem.

Cmentarz greckokatolicki - zlokalizowany jest na zboczach wzniesienia nieopodal cerkwi. Na terenie porośniętym starodrzewiem znajduje się ok. 40 nagrobków pochodzących z połowy XX wieku (m.in. duchownych unickich). Większość stanowią postumenty z krzyżami posiadające dekoracje o ludowym charakterze.

 

 

 


 

Zabytki nieruchome wpisane do rejestru zabytków w gminie Medyka

 

LP.

MIEJSCOWOŚĆ

OBIEKT

NR I DATA REJESTRU ZABYTKÓW

 1

Hurko

fortyfikacje twierdzy „Przemyśl” - szaniec artyleryjski FS „Hurko B”

A-277 z dnia 06.06.2008 r.

 2

Hurko

zespół dworski - dwór, park, mur, budynek gospodarczy

A-265 z dnia 24.12.1987 r.

 3

Jaksmanice

cerkiew, ob. kościół parafialny rzymsko - katolicki pw. Narodzenia NMP

A-307 z dnia 11.05.1971 r.

 4

Jaksmanice

dzwonnica przy kościele parafialnym pw. Narodzenia NMP

A-307 z dnia 11.05.1971 r.

 5

Jaksmanice

cmentarz grekokatolicki przy kościele parafialnym pw. Narodzenia NMP

A-307 z dnia 11.05.1971 r.

 6

Jaksmanice

fortyfikacje twierdzy „Przemyśl” -

fort II a „Mogiłki”

A-389 z dnia 04.12.2009 r.

 7

Leszno

cerkiew pw. św. Bazylego

A-307 z dnia 11.05.1971 r.

 8

Leszno

dzwonnica przy cerkwi pw. św. Bazylego

A-307 z dnia 11.05.1971 r.

 9

Leszno

cmentarz grekokatolicki (komunalny)

A-760 z dnia 09.03.1994 r.

 10

Medyka

kościół parafialny pw. śś. Piotra i Pawła

A-470 z dnia 20.12.1989 r.

 11

Medyka

dzwonnica przy kościele parafialnym pw. śś. Piotra i Pawła

A-470 z dnia 20.12.1989 r.

 12

Medyka

cmentarz komunalny

A-756 z dnia 10.03.1994 r.

 13

Medyka

kaplica grobowa rodziny Pawlikowskich na cmentarzu komunalnym

A-756 z dnia 10.03.1994 r.

 14

Medyka

kaplica grobowa rodziny Sienkiewiczów na cmentarzu komunalnym

A-756 z dnia 10.03.1994 r.

 15

Medyka

3 schrony bojów z Przemyskiego Rejonu Uzbrojonego Linii Mołotowa

A-595 z dnia 05.07.2011 r.

 16

Medyka

zespół dworsko - parkowy - oficyna, park z majdanem gospodarczym, pozostałości ogrodzenia

A-314 z dnia 19.07.1969 r.

 17

Siedliska

cmentarz grekokatolicki

A-758 z dnia 09.03.1994 r.

 18

Siedliska

koszary, ob. szkoła

A-757 z dnia 20.12.1995 r.

 19

Siedliska

fortyfikacje twierdzy „Przemyśl” - fort artyleryjski „W-I Salis Soglio”

A-253 z dnia 03.11.1987 r.

 20

Siedliska

fortyfikacje twierdzy „Przemyśl” - baterie sprzężone „XV a Borek”

312 z dnia 30.06.1971 r.

 21

Siedliska

fortyfikacje twierdzy „Przemyśl” - fort pancerny

312 z dnia 30.06.1971 r.

 22

Torki

cerkiew grekokatolicka, ob. kościół rzymsko - katolicki parafialny pw. Wniebowzięcia NMP

A-230 z dnia 03.08.2007 r.

 23

Torki

cmentarz grekokatolicki,

ob. komunalny (cz. południowa)

A-759 z dnia 03.10.1994 r.

 

 

To jest przykładowy opis alternatywny obrazka.

Obszar gminy Medyka zamieszkuje 6640 osób (dane na dzień 30.06.2016r.) i liczy 61 km2. Gmina Medyka jest powierzchniowo najmniejszą gminą w powiecie przemyskim. Jej gęstość zaludnienia wynosi 100 osób na km2. Największe jej miejscowości to: Medyka, Leszno i Torki. Te trzy miejscowości stanowią niemal 63% powierzchni gminy. Najmniejsze miejscowości to Hurko, Hureczko, Siedliska, Jaksmanice. Pod względem zaludnienia Medyka jest gminą o średnim zasobie ludności.

 

 

Ludność, średnia gęstość zaludnienia oraz powierzchnia miejscowości gminy Medyka (stan na dzień 26.03.2015 rok).

L.p.

Miejscowość

Liczba mieszkańców

Gęstość zaludnienia [os/km²]

Powierzchnia [km² ]

ogółem

kobiety

mężczyźni

 

Torki

901

438

463

93,7

9,63

 

Siedliska

728

400

328

119,0

6,12

 

Medyka

2 692

1 352

1 340

160,4

16,78

 

Leszno

682

348

334

58,4

11,67

 

Hurko

582

275

307

89,7

6,49

 

Hureczko

483

246

237

178,9

2,70

 

Jaksmanice

537

273

264

74,8

7,18

 

 

 

Struktura użytkowania gruntów w Gminie Medyka w 2016 r.

 

 

lp

Rodzaj gruntów

Jednostka miary ha %

Powierzchnia ha

1

Tereny zabudowane:

11

652

1.1

mieszkaniowe

0,5

30

1.2

przemysłowe

0,6

39

1.3

inne

0,6

36

2

Użytki rolne

85

5139

2.1

Grunty orne

61

3729

2.2

sady

0,7

41

2.3

lasy

3

160

2.4

łąki

4,4

264

3

nieużytki

1

65

3.1

wody

2

104

 

 

 

Wskaźniki mieszkaniowe dla Gminy Medyka w 2016 r.

Wskaźnik mieszkaniowy

Gmina Medyka

powiat przemyski

województwo podkarpackie

Polska

Liczba mieszkań na 1000 osób

290

279

341

360

Powierzchnia użytkowa w m2 na 1 osobę

22,6

24,4

25,1

26,3

Liczba dodatków mieszkaniowych na 1000 osób

45

15

66

104

Kwota dodatków mieszkaniowych w zł na 1 mieszkańca

21,83

 

2,40

12,44

21,26

 

 

 

 

 

Liczba gospodarstw posiadających wodę przedstawia się następująco:

  1. Medyka – 745

  2. Leszno – 183

  3. Torki – 226

  4. Hurko – 165

  5. Hureczko – 161

  6. Siedliska – 190

  7. Jaksmanice – 119

Długość czynnej sieci rozdzielczej wynosi 68,7 km, z czego w zarządzie lub administracji gminy pozostaje 54,3 km, a średnie zużycie wody w gospodarstwach domowych ogółem na 1 mieszkańca wynosi 22,3 m³. Działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę na terenie gminy Medyka prowadzi Gminny Zakład Usług Wodnych, będący jednostką organizacyjną Urzędu Gminy w Medyce. Cena dostarczanej wody jest jednakowa dla wszystkich odbiorców (gospodarstwa domowe, zakłady pracy) i zgodnie z Uchwałą Rady Gminy Medyka wynosi od dnia 1 marca 2015 roku 3,37 zł netto/m³.

 

 

 

Jednostki organizacyjne Gminy Medyka:

  • Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej: tel +48 16 671 53 75, e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
  • Gminny Zakład Usług Wodnych: tel +48 16 671 53 73 lub +48 16 671 53 91 wew. 35
  • Hala Sportowa: tel +48 16 671 53 77
  • Gminne Centrum Kulturalne w Medyce
  • Gminna Biblioteka Publiczna w Medyce tel. +48 16 671 53 91 wew. 51
  • Szkoła Podstawowa w Medyce tel. +48 16 671 53 85
  • Szkoła Podstawowa w Torkach tel. +48 16 671 52 29
  • Szkoła Podstawowa w Siedliskach tel. +48 16 678 08 82
  • Szkoła Podstawowa w Hureczku tel. +48 16 678 09 24
  • Szkoła Podstawowa w Lesznie tel. +48 16 671 53 94
  • Gimnazjum w Medyce tel. +48 16 676 08 10
  • Samorządowe Przedszkole w Medyce tel. +48 16 671 55 46

 

Struktura organizacyjna Gminy Medyka

Schemat blokowy

 

To jest przykładowy opis alternatywny obrazka.

Gmina Medyka położona jest we wschodniej części województwa podkarpackiego. W latach 1975 – 1998 należała do województwa przemyskiego. Od 1998r. gdy została przeprowadzona reforma administracyjno-samorządowa wprowadzająca trzystopniowy podział administracyjny kraju, Gmina Medyka znajduje się w powiecie przemyskim. Od północy graniczy z gminą Stubno, od południa z miastem i gminą Przemyśl, od zachodu z gminą Żurawica natomiast od wschodu granicę gminy stanowi Granica Państwa z Ukrainą.  Pod względem terytorialnym, gmina zajmuje najmniejszą powierzchnię w powiecie przemyskim wynoszącą 60,62 km², co stanowi 5% obszaru powiatu.

Na terenie gminy znajduje się towarowo - osobowe przejście graniczne pomiędzy Polską a Ukrainą: piesze, drogowe i kolejowe.

 

/przepraszamy temat w trakcie opracowania/

Uwarunkowania geograficzno - przyrodnicze.
W gminie Medyka dominuje równinna rzeźba terenu, z lekko pagórkowatymi obszarami we wsiach Jaksmanice i Siedliska. Na terenie gminy występują głównie czarnoziemy murszowe i mineralne. Największy udział w strukturze gleb mają grunty klasy III a. Gmina Medyka ma dobrze zachowane środowisko przyrodnicze w porównaniu z innymi regionami kraju. Główne źródła zanieczyszczeń gminy to odpady komunalne ,odprowadzane w przypadku odpadów ciekłych do oczyszczalni ścieków i osadników przydomowych, natomiast odpady stałe do wysypiska śmieci w Radymnie. Natomiast powietrze zanieczyszczają pyły wydzielane przez kotłownie na paliwo stałe oraz komunikacja samochodowa (głównie wzdłuż drogi krajowej Nr 28). Pewnym utrudnieniem jest także Port Przeładunkowy ,w którym podczas rozładunku materiałów sypkich (głównie granulatu rudy żelaza) przedostają się do atmosfery szkodliwe pyły.


Ekosystemy leśne.
Występujące w południowej części gminy Medyka lasy zajmują niewielką enklawę. Wskaźnik zalesienia obszaru gminy jest bardzo niski i wynosi 0,84%. Ogólna powierzchnia lasów wynosi około 51 ha. Z ogólnej ich powierzchni lasy skarbu państwa zajmują 33 ha., pozostałe to lasy prywatne i komunalne. Administracyjnie lasy należą do Nadleśnictwa Krasiczyn z/s w Przemyślu.


Warunki klimatyczne.
Gmina Medyka leży w obrębie Sandomiersko-Rzeszowskiej dzielnicy klimatycznej. Średnia roczna temperatura wynosi tutaj 80C, suma opadów rocznych 700 mm, długość zalegania pokrywy śnieżnej 75 dni, długość okresu wegetacyjnego 210 dni. Warunki klimatyczne są zmienne w zależności od rzeźby terenu i głębokości zalegania wód gruntowych. Okres wegetacji roślin jest jednym z najdłuższych w Polsce. Najwięcej opadów przypada w okresie letnim, najmniej w okresie zimowym. Dominują wiatry z kierunków zachodnich i południowo - zachodnich. W dolinie Sanu i w dolinach potoków występują zjawiska inwersji termicznej.

To jest przykładowy opis alternatywny obrazka.

Ogólna charakterystyka gminy.


Położenie i podział administracyjny.
Medyka położona jest we wschodniej części WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO,w powiecie przemyskim. Znaczna jej cześć obejmuje obszar zwany "Bramą Przemyską". Od północy sąsiaduje z gminą Stubno, od południa z miastem i gminą Przemyśl, od zachodu z gminą Żurawica, a od wschodu granica gminy przebiega wzdłuż granicy państwowej polsko - ukraińskiej. Na terenie gminy zlokalizowane jest towarowo-osobowe przejście graniczne pomiędzy Polską a Ukrainą. Obszar gminy zamieszkuje 6628 osób (dane na dzień 31.08.2016r.) i liczy 61 km2. Centrum usługowo-administracyjnym oraz handlowym dla gminy Medyka jest miasto Przemyśl, które obejmujące obszar 44 km2, a zamieszkuje ok. 70 tyś osób. Gmina Medyka jest powierzchniowo najmniejszą gminą w powiecie. Jej gęstość zaludnienia wynosi 100 osób na km2. Największe jej miejscowości to: Medyka, Leszno i Torki. Te trzy miejscowości stanowią niemal 63% powierzchni gminy. Najmniejsze miejscowości to Hurko, Hureczko, Siedliska, Jaksmanice. Pod względem zaludnienia Medyka jest gminą o średnim zasobie ludności.